Boşanma davası açmak, evlilik birliğini sona erdirmek isteyen eşlerin hukuki olarak başvurmaları gereken resmi bir süreçtir. Türkiye’de boşanma ancak mahkeme kararıyla gerçekleşebilir. Bu rehberde, boşanma davası için gerekli belgeler, hangi evrakların hazırlanması gerektiği ve sürecin nasıl işlediğini adım adım anlatacağız. Boşanma davası açmayı düşünüyorsanız, bu kapsamlı kılavuz size yol gösterecektir.

Boşanma Davası Nedir?

Boşanma davası, evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesi için açılan hukuki bir süreçtir. Türk Medeni Kanunu’na göre, boşanma iki şekilde gerçekleşir:

1. Anlaşmalı Boşanma

Anlaşmalı boşanma davası, her iki eşin de boşanmak konusunda anlaşması ve protokol imzalaması durumunda açılan dava türüdür.

Şartları:

• En az 1 yıl evli kalmış olmak
• Her iki eşin de boşanmayı istemesi
• Mali konularda anlaşma (nafaka, mal paylaşımı)
• Çocuk varsa velayet konusunda anlaşma

Avantajları:

• Daha hızlı (3-6 ay)
• Daha ekonomik
• Duruşma sayısı az (1-2 duruşma)
• Daha az stresli

2. Çekişmeli Boşanma

Çekişmeli boşanma davası, eşlerden birinin boşanmayı kabul etmediği veya anlaşma sağlanamadığı durumlarda açılan dava türüdür.

Boşanma sebepleri:

• Zina
• Hayata kast, pek kötü muamele
• Şeref kırıcı suç ve haysiyetsiz hayat sürme
• Terk
• Akıl hastalığı
• Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (genel boşanma sebebi)

Boşanma Davası Açmak İçin Gerekli Belgeler

Zorunlu Evraklar

Boşanma davası için gerekli belgeler şunlardır:

1. Kimlik Belgeleri

Her iki eş için:

• Nüfus cüzdanı fotokopisi (yeni tip kimlik kartı)
• T.C. Kimlik numarası

2. Evlilik Belgesi

• Evlenme cüzdanı aslı (mahkemeye teslim edilir)
• Nüfus Müdürlüğü’nden alınan aile kayıt örneği (son 1 ay içinde alınmış)

Not: Evlenme cüzdanı kaybolmuşsa, Nüfus Müdürlüğü’nden yenisi alınabilir.

3. İkametgah Belgesi

• Güncel ikametgah belgesi (son 1 ay içinde)
• Muhtarlıktan veya e-devlet üzerinden alınabilir

4. Dava Dilekçesi

• Avukat tarafından hazırlanan boşanma dava dilekçesi
• Talep edilen hususlar (boşanma, velayet, nafaka, tazminat)

Anlaşmalı Boşanma İçin Ek Belgeler

5. Protokol (Anlaşma Metni)

Anlaşmalı boşanma protokolü aşağıdaki konuları içermelidir:

Mali Konular:

• Mal paylaşımı anlaşması
• Nafaka düzenlemesi (varsa)
• Maddi ve manevi tazminat (varsa)
• Borçların paylaşımı

Çocukla İlgili:

• Velayet kararı
• Çocuk nafakası miktarı
• Kişisel ilişki düzenlemesi (görüşme hakları)
• Eğitim ve sağlık kararları

Diğer:

• Soyadı kullanımı
• Ev eşyalarının paylaşımı
• Konut kullanımı

Önemli: Protokol her iki eş tarafından imzalanmalı ve noter onaylı olmalıdır.

Çekişmeli Boşanma İçin Ek Belgeler

6. Deliller ve Tanık Bilgileri

Boşanma sebebini ispat eden belgeler:

Şiddet varsa:

• Adli rapor
• Hastane raporları
• Fotoğraflar
• Ses kayıtları
• Video kayıtları

Aldatma (zina) varsa:

• Mesaj kayıtları
• E-posta, sosyal medya yazışmaları
• Fotoğraf ve videolar
• Özel dedektif raporu (uygun yöntemlerle alınmışsa)

Terk varsa:

• Terk edildiğini gösteren belgeler
• Başka yerde oturduğunu gösteren kanıtlar
• Tanık bilgileri

Kötü muamele varsa:

• Psikolojik şiddet belgeleri
• Tanık ifadeleri
• Adli raporlar

Ekonomik şiddet varsa:

• Banka hesap hareketleri
• Geçim sıkıntısı belgeleri
• İhtiyaç karşılanmadığını gösteren kanıtlar

7. Tanık Listesi

• En az 2 tanık gerekir
• Tanıkların adı, soyadı, TC no, adresi
• Olayları bizzat gören veya bilen kişiler

İyi tanık özellikleri:

• Tarafsız
• Olayları bizzat görmüş
• Açık ve net konuşabilen
• Güvenilir

Çocuk Varsa Ek Belgeler

8. Çocuklarla İlgili Belgeler

• Çocukların nüfus kayıt örneği
• Doğum belgesi
• Aşı karnesi (küçük çocuklar için)
• Okul belgesi (okul çağındaysa)
• Sağlık raporları (özel durum varsa)

Mali Durumu Gösteren Belgeler

9. Gelir Belgeleri

Çalışan için:

• Maaş bordrosu (son 3 ay)
• SGK hizmet dökümü
• Vergi beyannamesi

Serbest meslek:

• Gelir tablosu
• Vergi beyannamesi
• İş yeri ruhsatı

İşsiz veya ev hanımı:

• İşsizlik belgesi
• Yemin ile beyan

10. Mal Varlığı Belgeleri

Taşınmazlar:

• Tapu fotokopisi
• Gayrimenkul beyanı

Araçlar:

• Ruhsat fotokopisi

Banka hesapları:

• Hesap dökümü
• Mevduat bilgileri

Diğer:

• Hisse senedi
• Şirket ortaklığı
• Kıymetli eşya

Nafaka Talebi İçin Belgeler

11. Nafaka İçin Gerekli Evraklar

İştirak (çocuk) nafakası için:

• Çocukların masraf listesi
• Okul ücreti faturaları
• Sağlık giderleri
• Kurs, etüt masrafları

Yoksulluk nafakası için:

• Gelir durumu belgesi
• Kira sözleşmesi
• Fatura ve masraf belgeleri
• İhtiyaç listesi

Diğer Önemli Belgeler

12. Ek Belgeler

Eğer varsa:

• Önceki mahkeme kararları
• Tedbir kararları
• Aile içi şiddet başvurusu belgeleri
• Şiddet önleme ve izleme merkezi (ŞÖNİM) belgeleri
• Evlilik danışmanlığı raporları
• Psikolojik tedavi belgeleri

Boşanma Davası Süreci: Adım Adım

Adım 1: Avukat Seçimi ve İlk Görüşme

Boşanma davası açmak için ilk adım, deneyimli bir aile hukuku avukatı ile görüşmektir.

İlk görüşmede yapılacaklar:

• Evliliğin detayları
• Boşanma sebebi
• Çocuk durumu
• Mali durum
• Tarafların talepleri
• Süreç ve süre bilgisi
• Maliyet hesabı

Avukat seçerken dikkat:

• Aile hukuku uzmanı olmalı
• En az 5 yıl deneyimli
• Referanslar kontrol edilmeli
• İletişimi güçlü olmalı

Adım 2: Belgelerin Toplanması

Yukarıda listelenen tüm boşanma davası için gerekli belgeler eksiksiz hazırlanır:

Kontrol listesi: ☑ Kimlik belgeleri ☑ Evlenme cüzdanı ☑ Aile kayıt örneği ☑ İkametgah ☑ Çocuk belgeleri ☑ Gelir belgeleri ☑ Mal varlığı belgeleri ☑ Deliller ☑ Tanık bilgileri ☑ Protokol (anlaşmalıysa)

Adım 3: Dava Dilekçesinin Hazırlanması

Avukat, duruma uygun boşanma dava dilekçesi hazırlar.

Dilekçede bulunması gerekenler:

Taraflar:

• Davacı ve davalı bilgileri
• Kimlik bilgileri
• Adres bilgileri

Evlilik Bilgileri:

• Evlenme tarihi
• Evlilik süresi
• Çocuk sayısı ve yaşları

Boşanma Sebebi:

• Detaylı anlatım
• Tarih ve olaylar
• Tanıklar

Talepler:

• Boşanma
• Velayet
• Nafaka (çocuk, tedbir, yoksulluk)
• Maddi-manevi tazminat
• Mal paylaşımı
• Soyadı kullanımı

Deliller:

• Sunulan belgeler
• Tanık listesi

Adım 4: Arabuluculuk Süreci

2023 yılından itibaren boşanma davalarında zorunlu arabuluculuk uygulaması vardır.

Arabuluculuk nasıl işler:

1. Arabulucuya Başvuru:
   • Dava açmadan önce veya mahkeme yönlendirmesiyle
   • Tarafsız bir arabulucu atanır
2. Görüşmeler:
   • 3-6 hafta sürer
   • Eşler ayrı ayrı veya birlikte görüşür
   • Arabulucu çözüm önerir
3. Sonuç:
   • Anlaşma sağlanırsa: Protokol imzalanır, dava açılmaz veya sonlanır
   • Anlaşma sağlanamazsa: Uyuşmazlık belgesi alınır, dava normal seyrinde devam eder

Arabuluculuk ücreti: 2.000-5.000 TL (2025)

Adım 5: Davanın Mahkemeye Sunulması

Dilekçe ve belgeler Aile Mahkemesi‘ne sunulur.

Yetkili mahkeme:

• Eşlerden birinin yerleşim yeri Aile Mahkemesi
• Ortak konutun bulunduğu yer mahkemesi

Dava açılırken:

• Harç ve masraflar ödenir
• Dosya numarası verilir
• İlk duruşma tarihi belirlenir (genellikle 2-3 ay sonra)

Boşanma davası harçları (2025):

• Anlaşmalı: 2.000-3.500 TL
• Çekişmeli: 3.000-6.000 TL (taleplere göre değişir)

Adım 6: Tebligat ve Cevap Dilekçesi

Mahkeme, davalı eşe dava dilekçesini tebliğ eder.

Davalı eşin seçenekleri:

• Kabul: Boşanmayı kabul eder
• Cevap dilekçesi: İtirazlarını ve taleplerinı yazar
• Karşı dava: Kendi taleplerini içeren dava açar

Cevap süresi: 2 hafta

Adım 7: Duruşmalar

İlk Duruşma:

• Taraflar hazır bulunmalı (zorunlu)
• Beyanlar alınır
• Uzlaşma olup olmadığı sorulur
• Deliller sunulur
• Tanık dinleme tarihi belirlenir

Sonraki Duruşmalar:

• Tanık dinleme
• Bilirkişi incelemesi (gerekirse)
• Ek delil sunma
• Karar duruşması

Duruşma sayısı:

• Anlaşmalı: 1-2 duruşma
• Çekişmeli: 3-8 duruşma

Adım 8: Geçici Önlemler

Dava sürecinde mahkeme geçici önlem kararları verebilir:

Geçici Nafaka:

• Dava süresince maddi destek
• Hemen uygulanır

Geçici Velayet:

• Çocuk hangi ebeveynde kalacak
• Geçici görüşme düzeni

Tedbir Kararları:

• Konut kullanımı
• Ev eşyaları
• Çocukla ilişki

Koruyucu Tedbir:

• Şiddet riski varsa
• Yaklaşma yasağı
• Elektronik kelepçe

Adım 9: Bilirkişi İncelemesi

Gerekli durumlarda bilirkişi atanır:

Sosyal İnceleme:

• Çocuğun durumu
• Ebeveynlerin yaşam koşulları
• Velayet için rapor

Psikolojik İnceleme:

• Çocuğun psikolojik durumu
• Ebeveyn uygunluğu

Mali İnceleme:

• Gelir tespiti
• Nafaka hesabı
• Mal paylaşımı

Adım 10: Mahkeme Kararı

Tüm aşamalar tamamlandıktan sonra mahkeme kararını açıklar.

Kararda yer alabilecekler:

Boşanma:

• Boşanmanın kabulü veya reddi
• Kusur oranları

Velayet:

• Çocuğun velayeti
• Kişisel ilişki düzeni

Nafaka:

• İştirak (çocuk) nafakası miktarı
• Tedbir nafakası
• Yoksulluk nafakası

Tazminat:

• Maddi tazminat
• Manevi tazminat

Mal Paylaşımı:

• Edinilmiş malların paylaşımı

Soyadı:

• Kadının soyadı kullanımı

Adım 11: Kararın Kesinleşmesi

Karar, taraflara tebliğ edilir.

İtiraz süresi: 2 hafta

İtiraz yoksa:

• Karar kesinleşir
• Nüfusa işlenir

İtiraz varsa:

• Temyiz (Yargıtay’a başvuru)
• Süreç 1-2 yıl uzar

Adım 12: Nüfus Kaydının Güncellenmesi

Karar kesinleşince:

• Mahkeme nüfus müdürlüğüne bildirir
• Nüfus kaydı güncellenir
• Yeni kimlik çıkarılabilir
• Kadın soyadını değiştirebilir

Boşanma Davası Süresi

Boşanma davası açmak için gereken süre, davanın türüne göre değişir:

Anlaşmalı Boşanma Süresi

Arabuluculuk başarılıysa:

• 1-2 ay

Arabuluculuk başarısızsa:

• Mahkeme süreci: 3-6 ay
• İtiraz süresi: +2 hafta
• Toplam: 4-7 ay

Çekişmeli Boşanma Süresi

Basit davalar:

• 6-12 ay

Karmaşık davalar:

• Mal paylaşımı ihtilafı
• Velayet mücadelesi
• Birden fazla tanık
• Süre: 1-2 yıl

Temyiz dahil:

• 2-4 yıl

Boşanma Davası Masrafları

Mahkeme Harçları

Anlaşmalı boşanma:

• Nispi harç: 2.000-3.500 TL
• Posta gideri: 200-300 TL

Çekişmeli boşanma:

• Boşanma harcı: 2.000-3.000 TL
• Nafaka harcı: Talep edilen miktara göre
• Tazminat harcı: Talep edilen miktara göre
• Toplam: 3.000-10.000 TL

Avukat Ücreti

2025 yılı ortalama ücretler:

Anlaşmalı boşanma:

• 15.000-35.000 TL

Çekişmeli boşanma:

• Basit: 35.000-75.000 TL
• Karmaşık: 75.000-200.000 TL

Ödeme şekilleri:

• Peşin ödeme
• Taksitli ödeme
• Vekalet ücreti + başarı primi

Diğer Masraflar

• Arabuluculuk: 2.000-5.000 TL
• Bilirkişi: 5.000-20.000 TL (mahkeme öder, davayı kaybeden karşılar)
• Tebligat: 500-1.500 TL
• Tercüme: 1.000-3.000 TL (yabancı uyruklu eş varsa)

Adli Yardım

Maddi durumu yetersiz olanlar:

• Adli yardım talebinde bulunabilir
• Harç ve masraflardan muaf tutulur
• Baro avukatı atanır

Başvuru: İlk dilekçede belirtilmeli

Boşanma Davası Açarken Yapılan Yaygın Hatalar

1. Yetersiz Delil

❌ Hata: Sadece sözel anlatım, belge yok ✅ Doğru: Her iddiayı belgelerle destekle

2. Aceleyle Karar Verme

❌ Hata: Duygusal anında dava açma ✅ Doğru: İyi düşün, avukatla görüş, hazırlan

3. Tanık Seçiminde Hata

❌ Hata: Taraflı tanıklar (yakın aile) ✅ Doğru: Tarafsız, güvenilir tanıklar

4. Sosyal Medya Paylaşımları

❌ Hata: Dava süresince provokasyon içeren paylaşımlar ✅ Doğru: Sosyal medyada dikkatli ol, sessiz kal

5. Çocukları Araca Kullanma

❌ Hata: Çocuğu diğer ebeveyne karşı kışkırtma ✅ Doğru: Çocuğun menfaatini ön planda tut

6. Mali Durumu Gizleme

❌ Hata: Gerçek geliri saklamak ✅ Doğru: Şeffaf ol, belgeleri sun

7. Protokolsuz Anlaşmalı Boşanma

❌ Hata: Sözlü anlaşma, yazılı protokol yok ✅ Doğru: Her şeyi yazılı protokole dökmek

Boşanma Sonrası Haklar ve Yükümlülükler

Çocuk Hakları

Velayeti olmayan ebeveyn:

• Düzenli görüşme hakkı (genellikle haftada 1 gün + tatil)
• Eğitim, sağlık kararlarında söz hakkı
• Bilgi alma hakkı

Velayeti olan ebeveyn:

• Çocuğun bakımı
• Günlük kararlar
• İkamet yeri belirleme

Nafaka Yükümlülüğü

İştirak nafakası:

• Çocuk 18 yaşına kadar (eğitimdeyse 25’e kadar)
• Aylık düzenli ödeme
• Her yıl artış (TÜFE veya asgari ücret)

Yoksulluk nafakası:

• Belirli süre veya süresiz
• Yeniden evlenince sona erer
• Mali durum değişince revize edilebilir

Soyadı Kullanımı

Kadın:

• Bekarlık soyadına dönebilir
• Evlilik soyadını kullanmaya devam edebilir
• Çift soyadı kullanabilir

Yabancı Uyruklu Eşle Boşanma

Özel Durumlar

Türkiye’de boşanma:

• Türk mahkemeleri yetkili
• Türk hukuku uygulanır
• Yabancı ülkede de tanınması için apostil

Gerekli ek belgeler:

• Pasaport
• İkamet belgesi
• Evlenme belgesi (apostilli)
• Tercüme (yeminli tercüman)

Sonuç: Boşanma Davası İçin Hazırlıklı Olun

Boşanma davası açmak ciddi bir karardır ve iyi hazırlanmak gerekir:

✅ Tüm belgeleri eksiksiz toplayın ✅ Deneyimli avukat ile çalışın ✅ Delilleri saklayın ✅ Çocuğun menfaatini öncelik yapın ✅ Mali durumunuzu net belirleyin ✅ Duygusal değil, akılcı hareket edin ✅ Anlaşma imkanını değerlendirin ✅ Süreç boyunca sabırlı olun

Unutmayın ki:

• Her dava kendine özgüdür
• Anlaşmalı boşanma her zaman tercih edilmelidir
• Profesyonel destek süreci kolaylaştırır
• Çocuklar en çok zarar görür, onları koruyun
• Hukuki haklarınızı bilin ve kullanın

Boşanma davası sürecinizde, boşanma davası için gerekli belgeleri eksiksiz hazırlamak ve alanında uzman bir avukatla çalışmak, haklarınızı korumanın en etkili yoludur. Tüm Türkiye’de ve özellikle Adana, Ceyhan bölgesinde boşanma davası danışmanlığı için uzman aile hukuku avukatlarımızla iletişime geçebilirsiniz.