İcra takibi, alacaklının borcunu ödemeyen kişi veya kuruma karşı yasal yollarla alacağını tahsil etmesi için başlattığı resmi bir süreçtir. Ticari faaliyetlerde, kişisel borç ilişkilerinde veya sözleşmeden kaynaklanan alacaklarda kullanılan bu sistem, Türk hukuk sisteminin en önemli araçlarından biridir. Bu rehberde, icra takibi nasıl yapılır, hangi belgeler gerekir ve süreç nasıl işler sorularına detaylı yanıtlar bulacaksınız.

İcra Takibi Nedir?

İcra takibi, alacaklının mahkemeye gitmeden doğrudan İcra Dairesi aracılığıyla alacağını tahsil etme yöntemidir. Türk hukukunda iki ana icra takip türü vardır:

1. İlamsız İcra Takibi (Genel Haciz Yolu)
2. İlamlı İcra Takibi (İlam, Senet veya Belgeye Dayalı)

İcra takibi, İcra ve İflas Kanunu’na göre yürütülür ve İcra Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilir.

İcra Takibi Türleri

1. İlamsız İcra Takibi (Genel Haciz Yolu)

İlamsız icra takibi, elinizde herhangi bir mahkeme kararı veya resmi senet olmadan başlatılan takip türüdür. En yaygın kullanılan icra yöntemidir.

Ne zaman kullanılır?

• Fatura, senet, çek, kira sözleşmesi gibi belgeleriniz varsa
• Sözlü anlaşmaya dayalı borçlarda
• E-ticaret satışlarında
• Hizmet bedellerinde
• Kira alacaklarında

Avantajları:

• Hızlı başlatılır
• Düşük masraflı
• Mahkeme kararı beklenmez

Dezavantajları:

• Borçlu itiraz edebilir
• İtiraz halinde mahkemeye gitmek gerekir

2. İlamlı İcra Takibi

İlamlı icra takibi, elinizde mahkeme kararı, noter onaylı senet veya kambiyo senedi (çek, bono) gibi belgeler varsa başlatılır.

Hangi belgelere dayanır?

• Mahkeme kararı (ilam)
• Kesinleşmiş hakem kararı
• Noter onaylı itirafname ve ikrar senedi
• Çek, bono, poliçe
• Kambiyo senedi niteliğindeki belgeler

Avantajları:

• Borçlu itiraz edemez
• Daha güçlü yasal dayanak
• Hızlı sonuç alınır

Dezavantajları:

• İlam almak için önce dava açmak gerekebilir
• Daha maliyetli

3. Kambiyo Senetlerine Özgü Takip

Çek, bono ve poliçe gibi kambiyo senetleri için özel bir takip yolu vardır. Bu takipte:

• Borçlu sınırlı itiraz hakkına sahiptir
• Süreç çok hızlıdır
• Protestolu senet gerekebilir

İcra Takibi Nasıl Başlatılır? Adım Adım Süreç

Adım 1: Gerekli Belgelerin Toplanması

İcra takibi başlatmak için ihtiyacınız olan belgeler:

Zorunlu Belgeler:

• T.C. Kimlik fotokopisi (alacaklı)
• Borçlunun kimlik bilgileri (ad, soyad, TC no, adres)
• Alacağı gösteren belgeler (fatura, sözleşme, senet vb.)
• Banka hesap numarası (IBAN)

Ek Belgeler:

• İşletme için vergi levhası
• Vekil varsa vekaletname
• Protestolu senet (çek/bono için)

Adım 2: İcra Dairesine Başvuru

İcra takibi, borçlunun ikametgahının bulunduğu yer İcra Müdürlüğü’ne yapılır. Başvuru şekilleri:

1. Fiziksel Başvuru:

• İcra Müdürlüğü’ne giderek
• Dilekçe verme

2. Online Başvuru:

• UYAP üzerinden e-icra başvurusu
• E-devlet üzerinden başvuru (bazı işlemler için)
• Avukat aracılığıyla elektronik başvuru

Adım 3: Takip Talebinin İncelenmesi

İcra Müdürlüğü, başvurunuzu inceleyerek:

• Belgelerin yeterli olup olmadığını kontrol eder
• Dosya numarası verir
• Harç ve masrafları hesaplar

İcra takibi masrafları (2025):

• Dosya açma ücreti: Yaklaşık 500-800 TL
• İcra harçları: Alacak miktarının %9,16’sı
• Tebligat giderleri: 200-500 TL
• Avukat ücreti (isteğe bağlı): Alacağın %5-15’i

Adım 4: Ödeme Emrinin Gönderilmesi

İcra Müdürlüğü, borçluya ödeme emri tebliğ eder. Ödeme emrinde:

• Alacak miktarı
• İcra harç ve masrafları
• Ödeme süresi (7 gün)
• İtiraz hakkı bilgileri

yer alır.

Adım 5: Borçlunun Tepkisi

Ödeme emri tebliğinden sonra borçlu üç şekilde hareket edebilir:

1. Ödeme Yapılması:

• Borçlu 7 gün içinde borcunu öderse takip sona erer
• İcra dosyası kapanır

2. İtiraz Edilmesi:

• Borçlu, borcun olmadığını veya ödendiğini iddia ederse itiraz edebilir
• İtiraz süresi: 7 gün
• İtiraz edilirse haciz işlemleri durur

3. Hiçbir Şey Yapılmaması:

• Borçlu ne ödeme yapar ne de itiraz ederse
• İcra takibi devam eder
• Haciz aşamasına geçilir

Adım 6: İtiraz Durumunda Ne Olur?

Borçlu itiraz ederse, alacaklının iki seçeneği vardır:

1. İtirazın Kaldırılması Davası:

• Mahkemeye başvurulur
• Alacağın varlığı ispat edilir
• Mahkeme kararıyla itiraz kaldırılır ve haciz devam eder

2. İtirazın İptali Davası:

• Daha kapsamlı bir dava türüdür
• Hem itirazın kaldırılması hem de alacağın tahsili için açılır

Adım 7: Haciz İşlemleri

İtiraz yoksa veya itiraz kaldırılırsa haciz aşaması başlar. Haciz türleri:

1. Banka Hesaplarına Haciz:

• En hızlı yöntemdir
• UYAP üzerinden otomatik yapılır
• Borçlunun tüm banka hesapları taranır

2. Maaş Haczi:

• Borçlu çalışıyorsa maaşına haciz konur
• Maaşın 1/4’ü haciz edilir
• Asgari ücretin tamamı haczedilemez

3. Taşınmaz (Ev, Arsa, Dükkan) Haczi:

• Tapu kayıtları incelenir
• Taşınmaza haciz konur
• Satış aşamasına geçilir

4. Araç Haczi:

• Trafik kayıtlarından araç sorgulanır
• Araca haciz konur
• İcra satışında satılır

5. Taşınır Mal Haczi:

• Borçlunun evine/işyerine gidilir
• Eşyalar haczedilir
• İcra müzayedesinde satılır

Adım 8: İcra Satışı

Haczedilen mallar icra satışı yoluyla satılır:

Satış Yöntemleri:

• Açık artırma
• Kapalı teklif usulü
• Pazarlık usulü

Satıştan elde edilen para, önce icra masraflarına, sonra alacaklıya ödenir.

Adım 9: Alacağın Tahsili

Hacizden veya satıştan elde edilen para, öncelik sırasına göre dağıtılır:

1. İcra harç ve masrafları
2. Alacaklının alacağı
3. Diğer alacaklılar (varsa)
4. Kalan borçluya iade

Adım 10: Dosyanın Kapanması

Alacak tamamen tahsil edilirse dosya kapanır. Tahsil edilemezse:

• Aciz belgesi düzenlenir
• Borçlu 10 yıl boyunca takip edilebilir
• Mal bulunursa haciz devam eder

İcra Takibinde İtiraz Sebepleri

Borçlu, aşağıdaki sebeplerle itiraz edebilir:

1. Borç hiç yok: Alacak ilişkisi bulunmadığı iddiası
2. Borç ödendi: Borcun daha önce ödendiği iddiası
3. Borç zamanaşımına uğradı: Yasal süre geçtiği iddiası
4. Alacak miktarı yanlış: Borcun daha az olduğu iddiası
5. Yetkisiz icra dairesi: Başvurunun yanlış yere yapıldığı iddiası
6. Belgeler sahte: Sunulan belgelerin gerçek olmadığı iddiası

İcra Takibinde Zamanaşımı Süreleri

Alacaklar için zamanaşımı süreleri:

• Genel alacaklar: 10 yıl
• Kira alacakları: 5 yıl
• Ticari işlemler: 5 yıl
• Hizmet bedelleri: 5 yıl
• Serbest meslek alacakları: 5 yıl
• Kambiyo senetleri (çek, bono): 2 yıl
• Fatura alacakları: 10 yıl

Zamanaşımı süresi dolmadan icra takibi başlatılmalıdır.

İcra Takibinde Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Çözümleri

Problem 1: Borçlunun Adresi Bulunamıyor

Çözüm:

• Nüfus müdürlüğünden adres sorgulatın
• E-devlet üzerinden adres sorgulama
• UYAP üzerinden ikametgah sorgusu
• Tebligat ilan yoluyla yapılır

Problem 2: Borçlunun Malı Bulunmuyor

Çözüm:

• Araştırma harcı ödeyerek araştırma yaptırın
• Banka, tapu, trafik kayıtları taranır
• Mal bulunmazsa aciz belgesi alınır
• İlerleyen süreçte yeniden araştırma yapılabilir

Problem 3: Borçlu İflasa Girmişse

Çözüm:

• Alacak iflas masasına bildirilir
• Diğer alacaklılarla birlikte sıraya girilir
• İflas sonucu beklenir

Problem 4: Borçlu Yurt Dışında

Çözüm:

• Türkiye’deki mallarına haciz konur
• Uluslararası hukuk prosedürleri işletilir
• Yurt dışında da takip başlatılabilir

İcra Takibinden Korunma Yolları (Borçlu Açısından)

Eğer haksız bir icra takibiyle karşılaştıysanız:

1. İtiraz Edin

• 7 gün içinde mutlaka itiraz edin
• İtiraz gerekçenizi açıkça yazın
• Delillerinizi saklayın

2. Borcunuz Varsa Öneri Yapın

• İcra dairesine ödeme planı önerin
• Taksitlendirme talep edin
• Anlaşma protokolü yapın

3. Hacze İtiraz Edin

• Haczedilemeyen mallar varsa itiraz edin
• Yasal haklarınızı kullanın

4. Aciz Hali Bildirin

• Ödeme gücünüz yoksa belgelendirin
• Sosyal güvence durumunuzu gösterin

Haczedilemeyen Mallar:

• Mutfak eşyaları (temel ihtiyaç)
• Yatak ve giyim eşyası
• 2 aylık yiyecek
• İbadet için gerekli eşyalar
• Çalışma için zorunlu alet ve edevat
• Asgari ücret tutarı

İcra Takibi Masrafları Kim Öder?

İcra takibi masrafları, genellikle borçluya yansıtılır. Ancak:

• Takip başlatma harçlarını önce alacaklı öder
• Borçludan tahsil edilir
• Borçlunun ödememesi halinde alacaklı karşılar

Masrafların Dağılımı:

• Dosya masrafı: Borçlu
• İcra harçları: Borçlu
• Tebligat giderleri: Borçlu
• Avukat ücreti: Alacaklı (mahkeme kararıyla borçludan alınabilir)

İcra Takibinde Avukat Gerekli mi?

İcra takibini avukat olmadan da başlatabilirsiniz. Ancak:

Avukat ile çalışmanın avantajları:

• Süreç daha hızlı ilerler
• Hukuki hatalar yapılmaz
• İtiraz durumlarında destek alırsınız
• Haciz ve satış aşamalarında temsil edilirsiniz
• Dava aşamasına geçildiğinde zorunludur

Avukat ücreti: Genellikle alacağın %5-15’i arasında değişir. Küçük alacaklar için sabit ücret uygulanabilir.

İcra Takibinde Dijitalleşme: UYAP ve E-İcra

2025 yılı itibariyle icra takipleri büyük ölçüde dijitalleşmiştir:

UYAP Sistemi:

• Online dosya takibi
• Elektronik ödeme emri
• Otomatik haciz işlemleri
• Dijital tebligat

E-İcra Avantajları:

• Fiziksel olarak icra dairesine gitme zorunluluğu yok
• 7/24 dosya takibi
• Hızlı işlem
• Düşük maliyet

E-İcra Başvurusu Nasıl Yapılır?

1. UYAP kullanıcı hesabı açın (avukat aracılığıyla)
2. E-devlet şifresiyle giriş yapın
3. İcra talep formu doldurun
4. Belgeleri yükleyin
5. Online ödeme yapın

İcra Takibi ile İlgili Yasal Değişiklikler (2025)

2025 yılında icra takipleriyle ilgili güncel düzenlemeler:

1. Elektronik tebligat zorunluluğu genişletildi
2. Banka hesap bilgileri otomatik sorgulanıyor
3. Kripto para varlıkları haczedilebiliyor
4. Sosyal medya üzerinden tebligat kabul ediliyor
5. Online icra müzayedeleri yaygınlaştı

Sonuç: İcra Takibi Alacak Tahsili İçin Etkili Bir Yöntemdir

İcra takibi, alacağınızı hızlı ve etkili şekilde tahsil etmenin yasal yoludur. Doğru adımlarla ilerlerseniz, alacağınızı kısa sürede tahsil edebilirsiniz. Ancak:

• Belgeleri eksiksiz hazırlayın
• Zamanaşımı sürelerine dikkat edin
• Borçlunun itiraz hakkını unutmayın
• Gerektiğinde avukat desteği alın
• Masraf hesaplamalarını doğru yapın

Adana, Ceyhan ve çevre bölgelerde icra takibi konusunda uzman avukatlarımızdan destek alabilirsiniz. İcra takibi sürecinizi profesyonel bir şekilde yönetmek, alacağınızı güvence altına almanın en etkili yoludur.